Thời Sự Y Học số 122
Bác sĩ Nguyễn Văn Thịnh

1/ CHẲNG BAO LÂU NỮA MỘT VACCIN CHỐNG BỆNH ĐÁI ĐƯỜNG LOẠI 1 ?
Theo một công trình nghiên cứu của Anh, người ta thường tìm thấy các entérovirus trong các đảo nhỏ của tụy tạng (ilôts pancréatiques) nơi những bệnh nhân mới đây đã phát triển bệnh đái đường loại 1, nhưng hiếm khi nơi những trẻ em của nhóm chứng. Công trình này cũng gợi ý rằng người ta tìm thấy các enterovirus nơi vài bệnh nhân đái đường loại 2.
Một virus dạ dày thông thường có thể làm phát khởi bệnh đái đường, điều này làm nảy sinh hy vọng có thể phát triển một vaccin. Đó là kết luận của một công trình nghiên cứu, được thực hiện bởi một nhóm nghiên cứu người Anh, cho thấy rằng các entérovirus thường được tìm thấy trong các đảo nhỏ tụy tạng của các bệnh nhân bị bệnh đái đường loại 1, nhưng người ta cũng có thể tìm thấy nó nơi các bệnh nhân bị đái đường loại 2.
Trong khi nhận xét rằng, càng ngày càng có nhiều công trình nghiên cứu chứng tỏ rằng các tế bào bêta của các bệnh nhân bị bệnh đái đường loại 1 có thể bị nhiễm trùng bởi entérovirus, BS S.Richarson và các cộng sự viên đã muốn biết xem các nhiễm trùng thuộc loại này có rất thường xảy ra không và chúng có quan trọng trong tiến triển của bệnh lý hay không. Họ đã khảo sát tỷ lệ hiện diện của protéine vp1 của capside của enterovirus, trong một số lớn các mẫu nghiệm giải phẫu tử thi của những bệnh nhân đã vừa mới phát triển một bệnh đái đường loại 1 và trong một nhóm chứng.
Các kết quả cho thấy rằng nhiễm trùng bởi enterovirus đã được phát hiện trong nhiều đảo nhỏ tụy tạng của 61% các bệnh nhân, so với chỉ 3% của nhóm chứng . Protéine vp1 đã được tìm thấy trong các tế bào bêta còn sản xuất insuline. 10 mẫu nghiệm tụy tạng của 25 bệnh nhân (40%) bị đái đường loại 2 cũng dương tính đối với vp1.
ENTEROVIRUS NÀO ?
G.S Noel Morgan, tác giả chính của công trình nghiên cứu, đã tuyên bố bị kích động bởi những kết quả này : “ Đó là lần đầu tiên các nhà nghiên cứu đã mang lại những bằng cớ, liên kết sự nhiễm trùng, bởi enterovirus, của những tế bào bêta của những đảo nhỏ tụy tạng, với sự phát triển của bệnh đái đường loại 1. Những giai đoạn kế tiếp sẽ nhằm vào việc xác định các enterovirus liên hệ, tìm hiểu làm sao các tế bào bêta bị biến đổi bởi nhiễm trùng và sau cùng, hiệu chính một vaccin có hiệu quả. Những khám phá này hẳn sẽ cho phép làm giảm một cách đáng kể số người sẽ bị bệnh đái đường loại 1 trên thế giới, và cũng có thể của bệnh đái đường loại 2 ”.
Trước khi thấy được một vaccin như thế ra đời, những công trình nghiên cứu khác sẽ phải trả lời một số câu hỏi nào đó, như : Nhiễm trùng bởi enterovirus có xảy ra trước khi bệnh đái đường phát triển ? Những kết quả này có được lập lại trong một một nghiên cứu trên một dân số rộng lớn hơn ? Tuy nhiên, những dữ kiện này xác nhận giả thuyết theo đó sự nhiễm trùng sớm của các tế bào bêta bởi các enterovirus, nơi các trẻ em có tổ bẩm di truyền với bệnh đái đường loại 1, có thể thúc đẩy tính tự miễn dịch (auto-immunité). “Mặt khác, các tác giả kết luận, nơi những bệnh nhân mà tình trạng biến dưỡng đã bị xâm phạm, sau khi đề kháng với insuline, thì sự nhiễm trùng này có thế góp phần vào sự phát triển của một bệnh đái đường loại 2. ” (LE JOURNAL DU MEDECIN 17/3/2009)
2/ NHỮNG NGƯỜI NGỦ ÍT DỄ BỊ BỆNH ĐÁI ĐƯỜNG
Những người ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm trong tuần hầu như có 5 lần nguy cơ phát triển sự bất dung nạp đối với glucose (intolérancecau glucose) cao hơn so với những người ngủ lâu hơn.
Thời gian ngủ có cho phép tiên đoán nguy cơ phát triển một bất dung nạp đối với glucose hay không ? Lisa Rafalson và nhóm nghiên cứu của đại học Buffalo ở Nữu Ước đã theo dõi trong 6 năm 1.455 người tham dự của công trình nghiên cứu Western New York Study. 91 người trong số những người tham dự đã có nồng độ đường huyết thay đổi từ 100mg/dl vào lúc bắt đầu công trình nghiên cứu năm 1996-2001, lên 100-125 mg/dl vào lúc được thăm khám theo dõi năm 2003-2004. Những nhà nghiên cứu đã xếp loại những bệnh nhân này và 273 người chứng tùy theo thời gian ngủ trong tuần lễ làm việc : những người ngủ ít (dưới 6 giờ), những người ngủ nhiều (trên 8 giờ) và trung bình (6-8 giờ). Sau khi điều chỉnh đối với những biến số khác nhau, họ đã nhận thấy một sự gia tăng đáng kể của nguy cơ phát triển sự bất dung nạp glucose (intolerance au glucose) nơi những người ngủ ít (petits dormeurs : dưới 6 giờ) so với những người ngủ trung bình (dormeurs moyens : 6-8 giờ). Trái lại, so với những người ngủ trung bình, những người ngủ nhiều (gros dormeurs : trên 8 giờ) không cho thấy một sự liên kết nào với sự rối loạn đường huyết lúc đói.
PHỤ NỮ NGỦ ÍT DỄ BỊ CAO HUYẾT ÁP HƠN
Trong một công trình nghiên cứu khác, cũng được trình bày trong Hội nghị của Hiệp Hội Tim Hoa Kỳ, các nhà nghiên cứu đã khám phá một mối liên hệ giữa thời gian ngủ và nguy cơ bị cao huyết áp nơi các phụ nữ. Trong lúc so sánh số giờ ngủ của 3.027 người tuổi trung niên (43,5% đàn ông và 56,5% phụ nữ), họ đã nhận thấy rằng lúc ngủ ít (dưới 6 giờ), các phụ nữ có nguy cơ bị cao huyết áp gia tăng đáng kể so với những phụ nữ ngủ từ 6 đến 8 giờ mỗi đêm. Không có một liên hệ nào thuộc loại này đối với đàn ông. Mặt khác, tác dụng của giấc ngủ rõ nét nơi những phụ nữ trong thời kỳ tiền mãn kinh (préménopause) hơn nơi những phụ nữ đã mãn kinh. Những công trình nghiên cứu khác sẽ xác nhận những dữ kiện này.
RỐI LOẠN GIẤC NGỦ LÀM GIA TĂNG NGUY CƠ BỊ BÉO PHÌ.
Cũng vẫn ở trong vấn đề thiếu ngủ, một công trình nghiên cứu thứ ba, được trình bày ở hội nghị của Hiệp Hội Tim Hoa kỳ và được thực hiện nơi 967 học trò (9-14 tuổi), cho thấy rằng chất lượng của giấc ngủ được liên kết với nguy cơ béo phì nơi các trẻ em.
Các nhà nghiên cứu đã đo tầm vóc và trọng lượng của những người tham dự và đã thu nhận những dữ kiện về chất lượng của những giấc ngủ của những trẻ này ( “ thường ”, “ đôi khi ”, “ không bao giờ ” có những rối loạn giấc ngủ). Theo các kết quả, 22% tăng thể trọng (surpoids) và 10,3% béo phì (obèse). 36% đã “ thường ” có những rối loạn giấc ngủ và, so sánh với những trẻ “ không bao giờ ” hay “ đôi khi ” có những rối loạn giấc ngủ, những trẻ “ thường ” có rối loạn giấc ngủ có thêm 62% nguy cơ trở nên bị béo phì. (LE JOURNAL DU MEDECIN 20/3/2009)
3/ ĐÀN BÀ THÍNH MŨI HƠN ĐÀN ÔNG.
Đàn bà dường như khó bị đánh lừa hơn đàn ông khi nói đến “các mùi của thân thể”. Thật vậy mùi “sống” của nách thường được mũi của cả hai giới đánh giá là nồng như nhau; trái lại, khi mùi hôi nách bị che khuất bởi mùi nước hoa thì các phụ nữ vẫn tiếp tục cảm nhận nó rõ ràng hơn nhiều so với các ông. Điều đó có thể được giải thích bởi sự kiện là những thông tin, được tải bởi các hơi bốc của cơ thể, là quan trọng hơn đối với các bà. Cũng ghi nhận rằng các mùi thân thể của đàn ông khó được che khuất hơn những mùi thân thể của đàn bà. (LE GENERALISTE 16/4/2009)
4/ SINH NHIỀU CON GÁI HƠN DƯỚI MẶT TRỜI NHIỆT ĐỚI.
REPRODUCTION. Một công trình nghiên cứu của Hoa Kỳ cho thấy rằng khí hậu đóng một vai trò lên giới tính của các em bé.
Những cặp vợ chồng sống dưới bầu trời nhiệt đới có nhiều cơ may hơn những cặp sống ở Âu Châu, có một đứa con nữ giới. Đó là kết luận của một công trình nghiên cứu dịch tễ học, được công bố trong tạp chí chuyên khoa Anh Biology Letters. Mặc dầu được công bố ngày 1/4/2009, nhưng công trình điều tra này, được thực hiện bởi thầy thuốc chuyên khoa nội tiết Kristen Navara, thuộc Đại học Georgie (Hoa Kỳ), không phải là một chuyện bông đùa.
Nhà nghiên cứu nữ đã sưu tập các thống kê do Cơ quan tình báo trung ương cung cấp. Cơ quan này đã trao cho bà số các trường hợp sinh gái và trai, được đăng ký giữa năm 1997 và 2006 trong 202 nước. Nếu như trên thế giới, các bé trai chiếm trung bình 51,3% những trường hợp sinh đẻ, con số này thật ra có những chênh lệch tùy theo vĩ độ.
Như là trong vùng nhiệt đới, tỷ lệ sinh trai sụt xuống 51,1% những trường hợp sinh đẻ và ngay cả xuống còn 50,8% ở châu Phi dưới Sahara, so sánh với 51,4% ở châu Âu. Những sự khác nhau này vẫn tồn tại ngay cả khi ta tính đến những sự ưa thích “ có tính chất văn hóa ”, như sự ưa thích có con trai ở Trung Hoa hay Ấn Độ, là nơi nhiều thai nhi nữ được làm sẩy. Cần ghi nhận rằng sự ưa thích sinh con trai hơn không những chỉ có ở các nước châu Á mà còn được nhận thấy trong nhiều nước ở châu Phi.
Cái vấn đề về cái mà người ta gọi là “ tỷ suất giới tính ” (“ sex-ratio ”), nghĩa là chỉ số sinh học để chỉ tỷ lệ so sánh nam và nữ trong mỗi loài đối với một thế hệ, đã làm say mê các nhà khoa học từ nhiều thập niên nay. Vào thế kỷ thứ 19, nhà vật lý người Pháp Pierre Simon Laplace đã so sánh các sổ đăng ký sinh đẻ của Paris và Luân Đôn. Năm 1930, người Anh Ronald Fischer cũng đã quan tâm đến vấn đề này.
Ở Pháp ngày nay, người ta đếm được, vào lúc sinh, khoảng 105 con trai đối với 100 con gái, trong khi đó ở Trung Hoa tỷ lệ này là 120 con trai đối với 100 con gái. Bernard Jegou, chuyên gia về sinh sản ở Inserm và ở đại học Rennes-I, cho rằng tài liệu xuất bản này của Anh là một phân tích méta, nói một cách khác, là một sưu tập tư liệu đã có. “ Ý tưởng đặt tương quan những kết quả này với các dữ kiện về nhiệt độ và độ sáng (luminosité) là tài tình ” , ông ta đã nêu lên như vậy.
TUYẾN TÙNG (GLANDE PINEALE)
Nhà nghiên cứu nhắc lại rằng nơi các động vật hoang dại, nhưng cũng nơi những động vật trong phòng thí nghiệm, người ta quan sát thấy rằng sự sản sinh tinh trùng vào mùa hè nhiều hơn vào mùa đông. Hiện tượng này, được liên kết với thời gian chiếu sáng, là do tuyến tùng (glande pinéale), nằm trong não bộ, đóng một vai trò cơ bản trong việc điều hòa của nhịp sinh học, nhất là bằng cách phát khởi sự sản xuất của các giao tử (gamètes). Được tiết bởi tuyến tùng, mélatonine là chất trung gian được dùng để diễn dịch những tác dụng của ánh sáng lên sự sinh sản.
“ Như thế, khi khoảng thời gian chiếu sáng kéo dài, thì tuyến tùng càng được chiếu sáng. Trong phòng thí nghiệm của tôi, tôi quan sát nhận thấy rằng, khi ta điều khiển thời gian để cho ánh sáng vẫn được thắp sáng, ta sẽ làm dễ, nơi chuột hang (hamster), sự sinh các con đực và con cái. Và khi tôi càng để ánh sáng được thắp sáng càng lâu, như thế tạo nên một sự khác nhau quan trọng giữa ngày và đêm, thì các con chuột hang càng sinh nhiều chuột cái ”, Bernard Jegou đã quan sát như thế. Thật đúng y chang đối với những con người sống dưới bầu trời nhiệt đới. (LE FIGARO 4-5/4/2009)
5/ CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG CỦA NGƯỜI MẸ ẢNH HƯỞNG LÊN GIỐNG TÍNH CỦA EM BÉ.
Một chế độ ăn uống giảm calo (régime hypocalorique) vào lúc thụ thai làm dễ sự sinh con gái.
Chọn lựa thức ăn để chọn lựa giới tính cho con mình : ảo ảnh hay thực tế khoa học ? Bác sĩ Francois Papa, thầy thuốc chuyên khoa phụ sản ở nhà Hộ sinh Port-Royal, Paris, chuyên gia về vấn đề này. Theo ông, có thể “ chọn ” giới tính của con mình, bằng cách biến đổi chế độ ăn uống của người mẹ. Chế độ con gái dựa trên một chế độ ăn uống giàu calcium, magnésium và nghèo sodium và potassium. Tóm lại, tốt nhất là thích các sản phẩm sữa...Bánh mì và biscottes không muối cũng được khuyến nghị. Sau hết nên loại bỏ đồ thịt lợn (charcuterie), thịt, cá muối và tôm cua. Trái lại chế độ con trai được dựa trên một chế độ ăn uống mặn, tránh các đồ sữa. Vậy phải ưu tiên thịt và cá, bánh mì, các trái cây, đồng thời cấm sửa, pho mát và bánh ngọt.
Lý thuyết về chế độ ăn uống này đã là đối tượng của một công bố trong tờ báo của Viện Hàn Lâm Hoàng Gia Luân Đôn. Theo đó, chế độ ăn uống giàu calo vào lúc thụ thai là một yếu tố thuận lợi cho việc sinh con trai, trong khi một chế độ ăn uống giảm calo (régime hypocalorique) có khuynh hướng chọn lọc con gái. Sự khám phá này có thể giải thích sự kiện là tỷ suất giới tính (sex-ratio) đã bị biến đổi gần đây trong các nước công nghiệp với tỷ lệ sinh con trai hơi ít hơn. Việc các thiếu nữ bị ám ảnh phải có một thân hình mảnh mai cũng đã đóng một vài trò trong sự sinh con gái.
CUNG CẤP THẤP CALO
Đại học Oxford đã nghiên cứu trường hợp của 720 phụ nữ Anh có thai lần đầu và không biết giới tính của đứa con tương lai của mình. Tất cả phải nhớ lại một cách rất chính xác những thói quen ăn uống của họ, trong những tuần trước và sau khi thụ thai, Sau khi sinh, những mối tương quan giữa các cung cấp thực phẩm và giới tính của đứa bé, đã cho phép phát hiện sự kiện là 56% các trường hợp sinh là các bé trai trong nhóm các bà mẹ đã tiêu thụ nhiều calo nhất, trong khi tỷ lệ này chỉ là 45% đối với những bà mẹ đã được cung cấp calo thấp nhất trong thời kỳ thụ thai. Ngoài sự việc hấp thụ nhiều calo nhất, nhiều bà mẹ sinh con trai hơn, đã ăn nhiều loại thức ăn và các chất dinh dưỡng hơn, gồm có nhiều potassium, calcium, vitamine C, E và B12 hơn. Các nhà nghiên cứu cũng đã có thể phát hiện một tương quan mạnh mẽ giữa sự tiêu thụ đồ ngũ cốc vào bữa ăn sáng và sự sinh con trai. (LE FIGARO 4-5/4/2009)
6/ THÁCH THỨC MỚI CỦA NHỮNG NGƯỜI RẤT LÃO NIÊN ?
Ở Pháp, người ta ước tính rằng có từ 15.000 đến 20.000 người bách niên (centenaire). Nhưng các dữ kiện không được chính xác lắm vì lẽ, khác với Nhật bản, Pháp không có các sổ đăng ký dân số. Ở đất nước Phù tang, người ta đếm được 36.000 người bách niên trên 130 triệu dân. Ở Hoa Kỳ, người ta ước tính số người bách niên là hơn 60.000 người và ở Anh hơn 9000.
Sự gia tăng của một dân số rất già cả (une population très âgée) tạo nên một vấn đề mà xã hội của chúng ta đã không được chuẩn bị để đương đầu. Ngoài những vấn đề hoàn toàn thuần y khoa, chính khía cạnh xã hội và tâm lý là ít được xét đến nhất. Bằng cớ, công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu của đại học Temple ở Philadelphie, đã hỏi 244 người bách niên và đã đặc biệt phân tích những tiêu chuẩn khác nhau xác định chứng trầm cảm : rối loạn giấc ngủ, cảm giác ăn ngon, buồn bã, sự thu rút mình lại…
Các kết quả của họ, được trình bày nhân hội nghị hàng năm vừa qua của hiệp hội lão khoa Hoa Kỳ, cho thấy rằng nhiều điều cần phải làm để cải thiện sự thoải mái của những người rất già cả. Họ đã có thể đánh giá rằng cứ bốn người bách niên thì có một người, (hoặc 25% người được hỏi), bị những rối loạn trầm cảm, trong khi chỉ 8% trong số họ trước đây đã có một chẩn đoán trầm cảm. Đối với các tác giả, chứng trầm cảm nơi những người rất già cả phần lớn không được điều trị đầy đủ, trong khi những rối loạn này có thể được điều trị bởi một hỗ trợ xã hội-tâm lý (soutien sociopsychologique) (LE FIGARO 8/4/2009)
7/ MARAVIROC, MỘT VŨ KHÍ MỚI CHỐNG VIRUS BỆNH SIDA.
G.S Jacques Reynes, trưởng khoa các bệnh truyền nhiễm và nhiệt đới của CHU de Montpellier, giải thích cơ chế tác dụng của thuốc mới antirétroviral, vừa mới được thương mãi hóa ở Pháp, dành cho những bệnh nhân đề kháng với các liệu pháp ba thứ thuốc (trithérapie) cổ điển.
Hỏi : Ở Pháp, ngày nay có bao nhiều người bị nhiễm bởi HIV được điều trị ?
G.S Jacques Reynes : Trên 95.000 bệnh nhân dương tính được biết, khoảng 80% hôm nay đang được điều trị. Những người không được điều trị, hoặc có một hệ miễn dịch không biện minh cho sự điều trị (với những tế bào lympho T4 bình thường), hoặc một virus đã trở nên đề kháng với liệu pháp phối hợp 3 loại thuốc (trithérapie). Vài bệnh nhân có thể có một lập trường từ chối điều trị.
Hỏi : Ông có thể nhắc lại cho chúng tôi tại sao HIV lại khó có thể trừ khử như thế ?
G.S Jacques Reynes : Lý do chính là virus HIV thiết lập bên trong tế bào một bản sao (copie) chất liệu di truyền (matériel génétique), cho phép nó tăng sinh. Và mặc dầu liệu pháp phối hợp 3 loại thuốc (trithérapie) hiện nay thành công ức chế sự tăng sinh của virus, nhưng điều trị không thể thành công phá hủy vật liệu di truyền tồn tại vô hạn định. Ngay khi ngừng điều trị, các phần tử virus (particules virales) được sản xuất trở lại.
Hỏi : Những giai đoạn khác nhau của một quá trình nhiễm khuẩn của HIV là gì ?
G.S Jacques Reynes : Có 5 giai đoạn. 1. Virus cố định vào thụ thể (récepteurs) CD4 và các đồng thụ thể (corécepteurs) CCR5 hay CXCR4 của tế bào của hệ miễn dịch mà nó gây nhiễm . 2. Vỏ của vi khuẩn kết hợp với màng của tế bào bia (cible cellulaire), đưa một phần chất liệu di truyền của nó và 3 men (enzymes) chủ chốt vào bên trong tế bào. 3. Một khi đã vào trong tế bào, chất liệu di truyền của HIV được sao chép bởi một trong các men của nó, transcriptase inverse. Rồi thì bản sao này sẽ đi vào trong nhân của tế bào miễn dịch và hội nhập vào chất liệu di truyền người (ADN) nhờ một men virus thứ hai, intégrase. 4. Bản sao ra lệnh cho tế bào chế tạo những thành phần của một virus mới. 5. Sự sản xuất cuối cùng của HIV được thực hiện với sự can thiệp của một men thứ ba, protéase của virus. Phép trị liệu ba thứ thuốc (trithérapie) hiện nay gồm những thuốc được cho bằng đường miệng, tác dụng lên 3 men chủ chốt này. Trong số các chất chống virus này, AZT và các dẫn xuất của nó, các antiprotéases, các anti-intégrases.
Hỏi : Những kết quả với liệu phát ba thứ thuốc thường dùng là gì ?
G.S Jacques Reynes : Với 3 chất kháng virus (antiviraux), trong thời gian đầu, người ta ức chế được sự tăng sinh của virus : 90% những người được điều trị hiện có một trọng tải virus (charge virale) không phát hiện được, với những tác dụng phụ ít hơn nhiều những tác dụng phụ xảy ra nơi những bệnh nhân trong những năm 1996 đến 2000 (các rối loạn tiêu hóa và của chuyển hóa mỡ, các nguy cơ tim mạch). Nhưng tiếc thay, HIV có khả năng biến hóa và như thế thoát được hệ miễn dịch. Bệnh nhân trở nên đề kháng với hệ miễn dịch. Khi đó người ta cho bệnh nhân một phối hợp các thuốc khác thuộc những lớp dược học khác nhau. Chính nhu cầu thường trực phải biến đổi điều trị này biện minh cho việc tìm kiếm liên tục những thuốc kháng virus mới.
Hỏi : Tác dụng của maraviroc, thuốc kháng virus vừa mới được thương mãi hóa là gì ?
G.S Jacques Reynes : Đó là dược phẩm đầu tiên của một lớp các thuốc mới, các anti-CCR5. Thuốc tác động bằng cách gắn vào các đồng thụ thể CCR5, các “ cánh cửa vào ” nằm ở bề mặt của các tế bào của hệ miễn dịch (nhất là các tế bào lympho T4), và ngăn cản virus đến lượt nó gắn vào. Như thế thuốc mới này chỉ có thể cấp cho những bệnh nhân mà HIV sử dụng một cách đặc hiệu các đồng thụ thể này (50-80% các bệnh nhân). Để biết điều đó, thầy thuốc phải cho bệnh nhân làm một xét nghiệm máu. Maraviroc, được dùng bằng đường miệng với các thuốc kháng virus khác, có một đặc điểm : nó là thuốc đầu tiên không còn nhắm vào một yếu tố của virus nữa, mà vào một thành phần của tế bào miễn dịch.
Hỏi : Những công trình nghiên cứu được thực hiện về maraviroc là gi ?
G.S Jacques Reynes : Những thử nghiệm đã được tiến hành trong hơn hai năm, nơi hơn 1000 bệnh nhân thất bại với liệu pháp ba thứ thuốc và được chia thành ba nhóm. Nhóm đầu tiên đã nhận hai hay ba loại thuốc kháng virus cổ điển, kết hợp với maraviroc, hai lần mỗi ngày. Nhóm thứ hai đã nhận cũng hai hay ba thuốc kháng virus, phối hợp với maraviroc nhưng chỉ một lần mỗi ngày. Nhóm thứ ba là một nhóm chứng đã nhận một liệu pháp ba thứ thuốc (trithérapie) cổ điển không có maraviroc. Tất cả trước hết được xét nghiệm máu đã cho thấy rằng các virus của họ đúng là sử dụng đồng thụ thể CCR5.
Hỏi : Những kết quả thu được là gi ?
G.S Jacques Reynes : Trọng tải virus (charge virale) đã giảm mười lần nơi những bệnh nhân đã dùng maraviroc, ngoài các thuốc kháng virus thông thường. Người ta đã không nhận thấy những tác dụng phụ bổ sung liên kết với việc cho loại thuốc mới này.
Hỏi : Những chỉ định đặc hiệu đối với sự sử dụng maraviroc là gi ?
G.S Jacques Reynes : Khi kết hợp maraviroc với các thuốc mới đây, người ta sẽ có thể hiệu chính những liệu pháp ba thứ thuốc mới hiệu quả nơi những bệnh nhân hiện đang đề kháng với các điều trị quy ước. Việc xuất hiện loại thuốc này trên thị trường sẽ làm phong phú kho các vũ khí chống lại HIV. (PARIS MATCH 2/4-8/4/2009) Đọc thêm :
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr96.htm (TSYH 96, bài số 4)
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr91.htm (TSYH 90 bài số 7)
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr89.htm (TSYH 89, bài số 7)
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr81.htm (TSYH 81, bài số 8)
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr78.htm (TSYH 78, bài số 8)
8/ MỘT HƯỚNG ĐỂ LÀM CHẬM LẠI THỜI KỲ MÃN KINH.
Phải chăng chẳng bao lâu nữa thời kỳ mãn kinh đối với các phụ nữ sẽ chỉ còn là một kỹ niệm lịch sử mơ hồ ? Câu trả lời không được rõ ràng. Tuy vậy, các nhà nghiên cứu Trung Quốc của đại học Thượng Hải vừa công bố trong tạp chí Nature Cell Biology những kết quả cho thấy rằng, nơi chuột cái vô sinh, có thể ghép các tế bào gốc mầm (cellulules souches germinales) của buồng trứng, cho phép sinh con đẻ cái.
Thời kỳ mãn kinh (ménopause) là thời kỳ ngừng phóng noãn và ngừng tiết các hormones của buồng trứng. Thời kỳ này xảy ra vào khoảng 51 tuổi, nhưng trung bình sự sụt giảm khả năng sinh sản (fertilité) đã bắt đầu 10 năm trước đó. Ngày nay nhiều thiếu nữ do muốn làm hoãn lại tuổi làm mẹ, vì thế họ đã phải đương đầu với nhiều khó khăn để có thể thụ thai.
Cách nay vài năm, các nhà nghiên cứu người Anh đã thành công thu được các noãn bào (ovocytes) chín mùi từ các tế bào gốc của buồng trứng của những phụ nữ trưởng thành. Một bước tiến vừa được vượt qua với những công trình của những nhà nghiên cứu Trung Quốc này. Trước hết họ đã tách những tế bào gốc từ buồng trứng, bảo quản chúng trong phòng thí nghiệm, biến đổi chúng, rồi ghép cho các chuột cái vô sinh. Sau đó những chú chuột cái này có khả năng sinh ra những chú chuột con mạnh khỏe.
Khả năng áp dụng của những công trình như thế là gì ? Dĩ nhiên đó là để điều trị bệnh vô sinh phụ nữ do thiếu hụt buồng trứng. Tại sao không điều trị các phụ nữ quyết định chờ đợi rồi mới có thai và khi đó ta sẽ cất giữ các tế bào gốc buồng trứng của họ trong phòng thí nghiệm. Sau hết, ta có thể tưởng tượng ra rằng có thể làm lùi lại tuổi mãn kinh. Nhưng cũng nên biết rằng sẽ có một nguy cơ, kể cả với những hormone tự nhiên, gia tăng của ung thư vú. (LE FIGARO 15/4/2009) Đọc thêm :
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr76.htm (TSYH 76, bài số 3)
9/ CÀ PHÊ : NHỮNG TÁC DỤNG NÀO LÊN HỆ TIÊU HÓA ?
Cà phê là một nước uống rất được đánh giá bởi nhiều người. Cà phê đã bị loại ra khỏi chế độ ăn uống của những người bị loét dạ dày. Thế thì tác dụng của nó lên hệ tiêu hóa như thế nào ? Để biết rõ hơn, chúng tôi đã gặp G.S René Fiasse (Khoa Dạ dày-ruột, Cliniques St-Luc, UCL) và B.S Rachid Benabdillah, phóng viên y tế theo dõi tài liệu y học về vấn đề này. Họ đã cùng nhau trả lời những câu hỏi của chúng tôi.
Sự hiện diện của các bệnh đường tiêu hóa trong quá khứ đã buộc người bệnh phải chịu các hạn chế đối với cà phê. Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy rằng thứ nước uống này không có liên hệ trong những rối loạn ruột, những rối loạn dạ dày và sự sinh ung thư tụy tạng. Tuy nhiên, cà phê có thể gây nên ợ nóng (pyrosis).
Hỏi : Theo kiến thức của các ông, cà phê có hại cho ruột già hay không ?
BS Benabdillah : Trái lại, những công trình nghiên cứu khác nhau đã chứng minh tác dụng có lợi của cà phê lên ruột già. Những kết quả của một công trình nghiên cứu, được thực hiện bởi Brown và các cộng sự viên trên 99 người, về mối tương quan giữa việc uống các loại nước uống khác nhau, nhất là cà phê, và số lần đi cầu, đã phát hiện nơi gần 1/3 những người này, một sự cải thiện của sự vận chuyển tiêu hóa. Nơi những người đáp ứng, một tác dụng có lợi của cà phê trên tính di động ruột già đã có thể được chứng tỏ bằng những đo lường động học. Rao và các cộng sự viên đã quan sát thấy rằng cà phê không có caféine (café décaféiné), cũng như cà phê bình thường, kích thích tính di động ruột già nơi những người đáp ứng, nhưng hiệu quả của cà phê bình thường rõ rệt hơn hiệu quả của cà phê không có caféine. Công trình nghiên cứu này cũng đã cho thấy rằng tác dụng dương tính của cà phê là 60% quan trọng hơn so với uống nước thường. Nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã thường báo cáo rằng cà phê có một tác dụng kích thích lên hoạt động của ruột già nơi một vài bệnh nhân. Trong số những công trình này, một sự duyệt xét lại vấn đề, được thực hiện bởi Dapoigny và các cộng sự viên, đã gợi ý rằng cà phê, dầu là bình thường hay không có caféine, có thể được liên kết với những trường hợp ỉa chảy, do kích thích hoạt động của ruột già và trực tràng. Theo Boekeman và các cộng sự viên, cà phê kích thích tính di động của trực tràng và kết tràng sigma trong 4 phút sau khi uống nơi vài người. (GLEM 12/2008-1/2009) Đọc thêm :
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr92.htm (TSYH 92, bài số 3).
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr87.htm (TSYH 87, bài số 4)
10/ GHÉP MẶT VÀ BÀN TAY
PREMIERE MONDIALE. Lần đầu tiên trên thế giới, một bệnh nhân đã được ghép đồng thời mặt và hai cẳng tay. Đây là ghép dị loại (allogreffe) lần thứ sáu của lịch sử.
Nhóm phẫu thuật của giáo sư Laurent Lantieri và của bác sĩ Jean-Paul Meningaud (Henri Mondor, Créteil) đối với mặt và nhóm của BS Christian (Hôpital Saint-Antoine, Paris) đối với các bàn tay, đã thực hiện trong đêm thứ bảy, một phẫu thuật ghép một phần của mặt và của hai bàn tay trên cổ tay, trên một người đàn ông 30 tuổi. Đó là phẫu thuật đầu tiên trên thế giới. Can thiệp ngoại khoa đã huy động 40 người và kéo dài 30 giờ. Cuộc phẫu thuật ghép này được thực hiện nơi một người đàn ông 30 tuổi bị bỏng nặng sau một tai nạn vào năm 2004. Giáo sư Benoit Lengelé, giáo sư của UCL, là trưởng khoa lâm sàng của các cliniques Saint-Luc (Bỉ) và trưởng phòng hình thái học thí nghiệm. Ông là một trong những tác giả của phẫu thuật ghép mặt dị loại (allogreffe) đầu tiên của lịch sử, vào tháng 11 năm 2005.
Hỏi : Đó là phẫu thuật ghép mặt thứ sáu trên thế giới, nhưng là phẫu thuật ghép đồng thời mặt và hai bàn tay đầu tiên nơi cùng một bệnh nhân. Phải chăng đó thật sự là một biến cố ?
Giáo sư Benoit Lengelé : Cuộc giải phẫu này phối hợp tính phức tạp cơ bản của mỗi phẫu thuật, mặc dầu những kỹ thuật này bây giờ đã được biết đến và đã được thử thách. Các kỹ thuật tinh tế và được cải thiện, nhưng giáo sư Dubernard đã thực hiện những phẫu thuật ghép hai bàn tay từ năm 2000. Sự phức tạp phải quy tụ hai hoặc ngay cả ba nhóm mổ cùng lúc, hẳn buộc phải có một tổ chức phức tạp. Cần phải chào mừng thành tích đó. Nhưng chúng ta đang ở trong một biến cố hơn là đang vượt qua một hàng rào khoa học thật sự mà cuộc phẫu thuật ghép dị loại (allogreffe) đầu tiên đã thực hiện.
Hỏi : Tại sao thế ?
Giáo sư Benoit Lengelé : Đối với nguy cơ thải bỏ (risque de rejet). Mối nghi ngờ mà chúng ta có, đó là nguy cơ thải bỏ một bộ mặt, bởi vì đó là ghép gồm các mô đủ loại (greffe de tissus composites). Vì vật ghép là một vật lạ , nên cần cho bệnh nhân các thuốc hủy bỏ miễn dịch (immunosuppresseurs), để cho bệnh nhân chịu đựng được cuộc xâm nhập mà cơ thể phản ứng lại. Nhưng thận hay gan được cấu tạo bởi một loại mô duy nhất, trong khi bàn tay hay mặt được cấu tạo bởi da, cơ , mỡ hay niêm mạc, những yếu tố mà tính sinh kháng nguyên (antigénicité), khả năng các kháng nguyên được chứa trong các mô của nó được nhận diện bởi hệ miễn dịch, là phức tạp hơn và khó hơn. Phải cho thuốc hủy bỏ miễn dịch nào đây trong một ghép mặt đầu tiên ? Đó là một bước nhảy vào chân không.
Hỏi : Nhưng các cuộc phẫu thuật ghép đã diễn biến tốt, vì lẽ trong số 6 bệnh nhân đầu tiên, chỉ có một bệnh nhân chết vì ngưng điều trị.
Giáo sư Benoit Lengelé : Thật vậy, bệnh nhân người Trung Quốc đã chịu hai lần thải bỏ và đã được kiểm soát, nhưng anh ta sau đó đã không theo điều trị này. (LE SOIR 7/4/2009)
Đọc thêm :
http://www.yduocngaynay.com/1-1NgVThinh_News_nr88.htm (TSYH 88, bài số 3)

BS NGUYỄN VĂN THỊNH (17/4/2009)

Copyright, 2009. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com

>>>back>>>