Nhiều
bệnh nhân hen suyễn chỉ được kiểm soát dưới mức tối ưu
Ds Lê-văn-Nhân
Cuối tháng 2/07, Hàn lâm viện Hoa-kỳ về các bệnh dị ứng,
hen suyễn và miễn nhiễm đã có một đại hội hàng năm lần thứ 63 tại San
Diego tiểu bang California và đưa ra một báo cáo nghiên cứu về bệnh hen
suyễn gọi là REACT (Real-world Evaluation of Asthma Control and Treatment)
tạm dịch là nghiên cứu đánh giá kiểm soát và điều trị bệnh hen suyễn trên
thực tế, do được tài trợ bởi công ty genentech sản xuất thuốc omalizumab
(biệt dược Solair).
Cũng xin mở dấu ngoặc là omalizumab là thuốc kháng IgE sản xuất bằng kỹ
thuật sinh học dùng để điều trị hen suyễn. Tuy nhiên cũng trong tháng
2/07, FDA đã yêu cầu làm khung màu đen cảnh báo thuốc này có thể sinh
phản ứng phản vệ (anaphylaxis) gồm những triệu chứng khó thở, ngực co
thắt, choáng váng, ngất xỉu, ngứa và phát ban, viêm miệng và cuống họng.
Trở lại nghiên cứu REACT, các nhà nghiên cứu bảo 2/3 những
người không kiểm soát được hen suyễn nghĩ rằng bệnh họ đã được kiểm soát
tốt. Bệnh nhân hen suyễn thường sống bình thường và gần như không bị giới
hạn, với điều kiện họ dùng thuốc như lời dặn của bác sĩ. Điều này áp dụng
cho một số thuốc dùng để ổn định bệnh cũng như những thuốc dùng khi cơn
suyễn nổi lên. Theo lời bác sĩ Eric Van Ganse đại học Lyon Pháp thì nhiều
bệnh nhân hen suyễn không nhận diện đúng mức kiểm soát bệnh. Trong nghiên
cứu này, các nhà nghiên cứu muốn tìm hiểu cá tính bệnh nhân và những yếu
tố liên quan đến quản lý bệnh có ảnh hưởng lên khả năng đánh giá mức kiểm
soát bệnh suyễn của mình không.
Để tuyển mộ ứng viên tham dự nghiên cứu, họ đã dùng dữ
liệu vi tính ở 348 hiệu thuốc.
Bảng trắc nghiệm kiểm soát hen suyễn dùng để đo lường mức kiểm soát bệnh,
gồm tần số lần không thở được, tần số thức giấc ban đêm, giới hạn hoạt
động ban ngày, và có nhu cầu dùng thuốc làm hạ cơn suyễn khi xảy ra.
Các nhà nghiên cứu giới hạn phân tích 1 048 người được
xem là không kiểm soát được cơn suyễn. Khi hỏi họ đánh giá thế nào về
mức kiểm soát hen suyễn trong 14 ngày qua, gần 69% trả lời họ nhận định
bệnh hoàn toàn hay kiểm soát tốt.
Số người không nhận định được bệnh chưa kiểm soát đầy đủ
nằm ở lứa tuổi từ 41 đến 50. Theo lời bác sĩ Van Ganse, thì lý do nhận
định kém có thể do mức oxy trong máu thấp có thể xảy ra khi kiểm soát
dở bệnh hen suyển, làm hỏng khả năng phán đoán khó thở. Hơn nữa, khái
niệm kiểm soát được hen suyễn không được bệnh nhân hiểu rõ.
Nhóm nghiên cứu kết luận là cần giáo dục bệnh nhân tốt
hơn về căn bệnh, và đề nghị chú trọng hướng dẫn bệnh nhân biết được những
dấu hiệu đầu tiên khi cơn suyễn bùng phát dựa trên triệu chứng và giới
hạn hoạt động hàng ngày.
Sau đây là câu hỏi hướng dẫn để biết mình có bị hen suyễn
không:
Trong 12 tháng qua, bạn có bị:
-có giai đoạn khò-khè, ho hay thở dốc xảy ra bất ngờ nghiêm
trọng không?
-có bị cảm lạnh chạy tới ngực và kéo dài cả 10 ngày trước
khi thuyên giảm không?
-khò-khè, ho và hơi thở ngắn khi tiếp xúc với một số chất như phấn hoa,
khói thuốc lá, lông mèo hay nước hoa không?
-có dùng thuốc để giúp thở dễ dàng hơn không? Nếu có, bạn dùng bao nhiêu
lần trong tháng và thuốc hiệu nghiệm ở mức nào?
Trong 4 tuần lễ qua, bạn có bị khò-khè, ho hay hơi thở ngắn:
- ban đêm khiến bạn bị thức giấc không?
- buổi sáng sớm?
- sau khi chạy bộ, tập thể dục vừa phải hay có hoạt động thể lực nào?
Nếu bạn trả lời “có” cho bất cứ câu hỏi nào, có thể bạn bị hen suyển và
nên gặp bác sĩ.
Theo Annals of Allergy, Asthma and Immunology 02/07.
Ds Lê-văn-Nhân
