Sang
Năm Sẽ Có Hướng Dẫn Điều Trị Cao Huyết Áp Mới JNC8
Ds Lê văn
Nhân
Hướng dẫn điều trị cao huyết áp lần thứ 7 tại Hoa-kỳ gọi
là JNC 7 phát hành năm 2003, và cơ quan này đang chuẩn bị để cập nhật
hóa bảng hướng dẫn này kèm theo chứng cứ và công bố năm 2009.
Tuy nhiên, điều chúng ta ngạc nhiên là cơ quan thăm
dò sức khỏe và dinh dưỡng quốc gia (NHANES: National Health and Nutrition
Examination Survey) lại cho những kết quả không phấn khởi.
Dữ liệu của NHANES 2005-2006 cho thấy 29% người lớn tại
Hoa-kỳ tuổi từ 18 trở lên bị cao huyết áp trong thời kỳ này. Tỷ số bệnh
cao huyết áp tăng theo tuổi, từ 7% ở lứa tuổi 18-39 lên 67% cho những
người từ 60 tuổi trở lên. 37% người lớn bị tiền cao huyết áp (120-139/80-89
mm Hg) và không dùng thuốc trị cao huyết áp. Tỷ số người tiền cao huyết
áp tăng theo tuổi và cao hơn ở phái nam (43%) so với phái nữ (39%) nhưng
không khác biệt đáng kể về chủng tộc và sắc dân.
Trong số người lớn có huyết áp ≥ 140/90 mm Hg, 6.6%
chưa bao giờ được bác sĩ và những người chăm sóc y tế bảo bị cao huyết
áp. Trong số những người lớn cao huyết áp, 78% biết mình bị cao huyết
áp và 68% uống thuốc trị cao huyết áp. Trong số những người uống thuốc,
64% huyết áp ở mức kiểm soát (< 140/90 mm Hg). 74% phụ nữ trong lứa
tuổi 18-50 uống thuốc trị cao huyết áp, trong khi tính toàn số người cao
huyết áp chỉ có 47%. 64% người uống thuốc trị cao huyết áp kiểm soát thành
công mức huyết áp và giống nhau giữ 2 phái tính trong lứa tuổi 18-59,
nhưng trên 60 tuổi thì phái nam cao hơn 64% so với phụ nữ 53%.
Với những bệnh nhân có thêm bệnh khác như bệnh động
mạch vành, suy tim xung huyết, stroke, bệnh tiểu đường hay những bệnh
khác có khả năng tăng nguy cơ tim mạch, theo một nghiên cứu đăng trên
Archives of Internal medicine, mặc dầu số người được điều trị cao huyết
áp cao hơn, 75%, chỉ 1/3 đến một nửa kiểm soát được huyết áp. Ước lượng
mới đây bảo ít thay đổi về tỷ số mắc bệnh mặc dầu có vẻ có cải thiện đôi
chút về điều trị và mức kiểm soát. Cao huyết áp ở nhiều người vẫn chưa
kiểm soát được.
Chỉ có 23.1% người không có bệnh tim mạch kèm theo
bị cao huyết áp so với 51.8% đến 81.8%. Đặc biệt, cao huyết áp gặp ở:
- 81.8% người suy thận mãn
- 76.8% người bệnh tiểu đường
- 73.7% người bệnh động mạch ngoại vi
- 73.0% người bệnh động mạch vành
- 71.4% người suy tim xung huyết
- 61.5% người có hội chứng chuyển hóa
- 69.5% người bị stroke
- 51.8% người rối loạn lipid huyết
Trong số những người có hơn 2 bệnh tim mạch , 76.9%
cao huyết áp. Những người cao huyết áp kèm thêm các bệnh trên có tỷ số
mắc bệnh cao hơn nhóm không có bệnh kèm theo.
Loại cao huyết áp phổ thông nhất gặp trong nghiên
cứu là cao huyết áp với cao HA tâm thu riêng rẻ (isolated systolic hypertension)
chiếm 57.0% những người tham dự nghiên cứu cao huyết áp.
Mặc dầu mức điều trị cao ở nhóm bệnh nhân này, nhưng
tỷ số bệnh nhân kèm theo bệnh suy tim xung huyết hay bệnh động mạch vành
kiểm soát được cao huyết áp (<130/80 mm Hg) chỉ 23.2%-49.3%) với những
bệnh nhân bệnh tiểu đường hay suy thận mãn mức kiểm soát huyết áp thành
công càng thấp hơn, 35.3% và 23.2% theo thứ tự.
Tác giả đưa ra giải thích có thể vì thuốc quá đắt
bệnh nhân không mua nỗi, hay bác sĩ ngần ngại khi tăng liều cao và không
muốn huyết áp giảm thái quá. Theo ý kiến cá nhân chúng tôi, bác sĩ hay
dược sĩ nên chú ý đến vấn đề căn bản:
- giải thích cho bệnh nhân biết huyết áp mục tiêu,
và cần phải điều chỉnh liều nhiều lần để đưa huyết áp xuống mục tiêu.
- nên chú ý đến tuân thủ (compliance) và gắn bó
điều trị (adherence). Nên khuyên bệnh nhân đem theo chai hộp thuốc dùng
trong tháng vừa qua để xem bệnh nhân có uống không và dùng đúng cách không.
Ds Lê Văn Nhân
Copyright, 2008. Muốn phổ biến bài viết này, cần xin phép tác giả và xin ghi rõ nguồn Y Dược Ngày Nay, www.yduocngaynay.com
