THIAZOLIDINE
LIÊN QUAN ĐẾN TĂNG NGUY CƠ GÃY XƯƠNG Ở PHỤ NỮ
Dược sĩ
Lê Văn Nhân
Nhóm thuốc trị tiểu đường Thiazolidinedione tăng nhạy
cảm với insulin gồm 2 thuốc trên thị trường Rosiglitazone (biệt dược Avandia
của Glaxo) và Pioglitazone (biệt dược Actos của Takeda).
Mặc dầu thuốc Rosiglitazone phải ghi cảnh báo trên tờ thông tin thuốc
là tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đau ngực dựa trên thông tin của 42
nghiên cứu, trong tháng 6 năm 2009 nghiên cứu RECORD cho biết rosiglitazone
không tăng nguy cơ bệnh tim so với những thuốc trị tiểu đường khác. Nhưng
trong tháng 2 năm 2010, 2 thượng nghị sĩ Hoa-kỳ lại đặt lại vấn đề an
toàn của Rosiglitazone và FDA sẽ có một phiên họp trong tháng 7 năm 2010
để thảo luận lại về lợi hại của thuốc này.
Một nghiên cứu khác ở trung tâm nghiên cứu sức khỏe và bệnh nội khoa ở
bệnh viện Henry Ford tại Detroit tiểu bang Michigan, công bố trên báo
Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism (Nội tiết tố và chuyển
hóa) trong tháng 2 năm 2010, bảo dùng thuốc Thiazolidinedione liên quan
đến tăng nguy cơ gảy xương ở phụ nữ.
Theo tác giả nghiên cứu, phụ nữ cao tuổi đã có nguy cơ cao rỗng xương
và gảy xương liên quan với rỗng xương, nên nhóm bệnh nhân này dễ bị tác
hại của thuốc nhóm Thiazolidinedione. Trước đây nhóm nghiên cứu này đã
tìm thấy loại thuốc này tăng nguy cơ nằm bệnh viện do suy tim xung huyết.
Mục tiêu của nghiên cứu là tìm sự liên hệ phụ thuộc thời gian giữa sử
dụng thiazolidinedione và nguy cơ gảy xương bằng cách so sánh bệnh điều
trị bằng thiazolidinedione so với người không dùng thuốc này. Tại một
hệ thống y tế lớn ở vùng đông nam Michigan, 19 070 bệnh nhân ( 9620 phụ
nữ và 9450 đàn ông) đang được chăm sóc sức khỏe tại đây. Những người này
từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán bệnh tiểu đường, và có hơn 1 đơn thuốc
uống điều trị bệnh tiểu đường.
Trong nhóm bệnh nhân này, thiazolidinedione liên quan đến tăng nguy cơ
gảy xương ở phụ nữ chứ không tác dụng lên nhóm nam giới. Nguy cơ gảy xương
cao nhất ở phụ nữ trên 65 tuổi, và nguy cơ này chỉ rõ ràng sau khi điều
trị 1 năm với thuốc thiazolidinedione.
Giới hạn của nghiên cứu này là thiết kế theo lối quan sát, dựa vào hồ
sơ y khoa và hóa đơn tính tiền của bác sĩ, và thiếu dữ liệu về những yếu
tố nguy cơ quan trọng cho gảy xương, như chỉ số trọng khối cơ thể (BMI),
hút thuốc, bệnh võng mạc do tiểu đường, và bệnh thận, tỷ trọng khoáng
chất xương.
Với những bệnh nhân tiểu đường tip 2, nếu không kiểm soát được bằng metformin
và sulfonylurea, thì thiazolidinedione như pioglitazone phải dùng vì đã
có generic tại Việt-nam, giá cả chấp nhận được, trong khi ngay tại Mỹ,
bảo hiểm Medicare part D chấp thuận pioglitazone (Actos) và không chịu
thanh toán thuốc mới Januvia(sitagliptine). Điều quan trọng, là xem bệnh
nhân có nguy cơ tim mạch không, có nguy cơ rỗng xương không và theo dõi
thường xuyên nếu cần khi dùng thuốc thiazolidinedione.
Dược sĩ Lê văn Nhân
TAGS: Rosiglitazone, Pioglitazone, Tiểu Đường loại 2 (Diabetes type 2),
Gẫy xương in females (Fractures ở phụ nữ), Le van Nhan
